Zapraszamy na muzeum.krosno.pl oraz Facebook
 
 
W Kręgu światła lampy naftowej nagrodzona Sybillą 2002
 
Sala 1
Ognisko łuczywo pochodnia
Dawna metoda odlewania świec

Najstarsze rodzaje oświetlenia omówiono na planszy zatytułowanej „Ognisko-łuczywo-pochodnia„. Uzupełniają ją dwa eksponaty wykute z żelaza pochodzące z przełomu  XVII i XVIII wieku (uchwyt do łuczywa, zapalniczka skałkowa), niewiele różniące się od swoich pierwowzorów sprzed stuleci.

Od pradziejów do 2. połowy XIX wieku używano lamp zwanych oliwnymi lub olejnymi, w zależności od stosowanego surowca świetlnego (oliwa z oliwek, tłuszcz zwierzęcy, olej roślinny). Na planszy we wnęce wyeksponowane są kopie glinianych lampek oliwnych z okresu od VI w.p.n.Ch.. do III w.n.e., używanych w Grecji, Egipcie i Rzymie. Natomiast na podeście znajduje się nowożytne oświetlenie olejne, od kaganków (XVIIIw.) po stojące lampy olejne z 1. połowy XIX wieku.

Oświetlenie świecowe

W obszernej gablocie na planszy przedstawiona jest historia oświetlenia świecowego. Wśród prezentowanych zabytków wyróżnia się para woskowych świec gromnicznych z XVIII wieku, opatrzone wytłoczonym napisem „Jezus+Marya+Józef Św.”. Natomiast różne świeczniki i latarnie, służące do osadzania świec używano od XVII wieku do 1. połowy XX wieku. Prezentowane są w grupach według ich pierwotnego przeznaczenia. Wśród nich wyróżniamy świeczniki kościelne, ludowe, mieszczańskie, pałacowe i judaika.

Świeczniki używane podczas
uroczystości religijnych

Do najstarszych należą kościelne lichtarze z kolcem, występujące przeważnie parami, wykonane z cyny, drewna, brązu i mosiądzu. Wyjątek stanowi cynowy świecznik z misowatą tulejką podobną do stopy, powstały prawdopodobnie w XVII wieku. Brak sygnatury utrudnia dokładne ustalenie  jego producenta i czasu powstania.

Zabytkami o dużej wartości artystycznej są drewniane lichtarze z XVIII i XIX wieku, obecnie bardzo rzadko spotykane ze względu na trwałość materiału, z którego są wykonane.

Eksponatami zwracającymi uwagę ze względu na bogactwo form i dekoracji są lichtarze i kandelabry stosowane do użytku domowego. Wykonywano je ze srebra i mosiądzu srebrzonego w różnych ośrodkach złotniczych Austrii, Niemiec i Księstwa Warszawskiego (Warszawa).

Na uwagę zasługuje repusowana mosiężna tarcza ściennego świecznika z „reflektorem” o bogatej dekoracji z przewagą motywów roślinnych, datowana na przełom XVII/XVIII wieku.

Ekspozycję oświetlenia świecowego zamykają judaika – chanuki (świeczniki i lampki) i świeczniki szabasowe, używane przez Żydów podczas domowych uroczystości religijnych. Są to przeważnie zabytki dziewiętnastowieczne , mosiężne, platerowane i srebrne.

Zapalniczka skałkowa

Zapalniczka skałkowa "mechaniczna do niecenia ognia", żelazo. Polska, XVII/XVIII wiek.

 
Opis w przygotowaniu

Opis w przygotowaniu

 
Lampa olejna

Lampa olejna. Niemcy ok. 1840

 
"Świecok" kleszczowy

Żelazo, XVI w.

 
Opis w przygotowaniu

Opis w przygotowaniu

 
Oświetlenie świecowe

W obszernej gablocie na planszy przedstawiona jest historia oświetlenia świecowego. Wśród prezentowanych zabytków wyróżnia się para woskowych świec gromnicznych z XVIII wieku, opatrzone wytłoczonym napisem „Jezus+Marya+Józef Św.”.

 
Judaika

Ekspozycję oświetlenia świecowego zamykają judaika – chanuki (świeczniki i lampki) i świeczniki szabasowe, używane przez Żydów podczas domowych uroczystości religijnych. Są to przeważnie zabytki dziewiętnastowieczne, mosiężne, platerowane i srebrne.

 
Antyczne lampki

Różne formy antycznych lampek

 
 
Muzeum lamp naftowych w Krośnie
Lampa naftowa © 1977 - 2019
 
 
 
.